GEMO - Zamek Grodno

Zamek Grodno w grudniowym numerze miesięcznika Odkrywca!

Sat, 02 Dec 2017 07:00:58 +0000

Zapraszamy do lektury nowego, grudniowego numeru miesięcznika Odkrywca!

A w środku m.in. relacja dotycząca odnalezienia tajemniczej pieczęci na Zamku Grodno.

Odkrycie to było wspaniałym zwieńczeniem tegorocznego sezonu badań na zamku, który obfitował w niespodzianki i zaskakujące zwroty akcji. Dotychczas ekipa GEMO przeszukała piwnice, pomieszczenia i dziedziniec zamku górnego oraz zagadkowy nasyp w obszarze międzymurza. Legendy zmieniały swoje oblicze, a w miejsce rozwiązanych zagadek pojawiały się kolejne. W przyszłym roku spodziewamy się kolejnych zaskakujących odkryć.

Co antypapież Benedykt XIII miał wspólnego ze śląskim zamkiem? Zapraszamy do lektury!

O samym odkryciu na zamku mogą Państwo poczytać pod tym linkiem: Papieska bulla odnaleziona na zamku Grodno.

Tekst i fot.: Miesięcznik „Odkrywca”

Papieska bulla odnaleziona na Zamku Grodno!

Thu, 19 Oct 2017 13:09:24 +0000

17 października 2017 r. podczas zapowiadanych przez nas badań archeologicznych udało się odnaleźć niezwykły i rzadki przedmiot – bullę papieża Benedykta XIII.
Bulla to okrągła ołowiana pieczęć z imieniem papieża i wizerunkami św. Piotra i św. Pawła. Nazwa ta odnosi się również do całego dokumentu wystawianego przez papieskie kancelarie. Zachowana w dobrym stanie pieczęć została odnaleziona w wykopie badawczym, zlokalizowanym w obrębie zagadkowego nasypu u podnóża muru zamku wysokiego.
Wraz z momentem odnalezienia bulli pojawiły się pytania, na które niezwykle trudno będzie odpowiedzieć. Do którego papieża należała? Wyraźnie widoczne imię „Benedictus XIII” odnosi się bowiem zarówno do papieża Benedykta XIII z początku XVIII wieku, jak również i do noszącego to samo imię antypapieża, urzędującego w Awinionie na przełomie XIV i XV stulecia. Na to pytanie być może uda się odpowiedzieć dzięki analizie cech samej pieczęci. Niemniej jej wzór przez wiele stuleci nie ulegał praktycznie zmianom. Jaką drogą, ten przedmiot zawędrował do średniowiecznego zamku w Zagórzu Śląskim? Jaki ważny dokument sygnował? Wkrótce zaprezentujemy pierwsze hipotezy.

Efektem dotychczasowych badań archeologicznych, poza rozpoznaniem charakteru i chronologii powstania samego nasypu, było odnalezienie kilkunastu zabytków archeologicznych. Do najciekawszych znalezisk można zaliczyć monety z XIV-XV wieku m.in. grosz praski, śląski halerz z mennicy w Kożuchowie, brytyjski bądź flamandzki szterling.

Badania prowadzone są pod kierunkiem dr Pawła Konczewskiego.
Wykopaliska są kolejnym etapem interdyscyplinarnych badań prowadzonych od wiosny 2016 roku. Dotychczas wykonano badania georadarowe i magnetometryczne oraz wykopy sondażowe w obrębie dziedzińca i piwnic zamku górnego.
W obecnych wykopaliskach udział biorą m.in. Paweł Konczewski, Radek Biel, Dorota Mikołajczyk, Jacek Milczarski, Łukasz Orzeł Orlicki, Odkrywca, GEMO, Archeologia Żywa
Dziękujemy Paweł Milejski z Uniwersytetu Wrocławskiego za pomoc w identyfikacji monet.

Tekst i zdjęcia: GEMO

Eksploratorzy potwierdzili średniowieczną legendę

Thu, 12 Oct 2017 13:11:59 +0000

Zamek Grodno od lat swym urokiem i tajemniczością przyciąga do Zagórza Śląskiego niezliczone grono turystów oraz miłośników i badaczy historii.

Tak też było pod koniec września 2017 r., bowiem archeolodzy oraz członkowie GEMO – Grupy Eksploracyjnej Miesięcznika “Odkrywca”, utworzonej przy Instytucie Badań Historycznych i Krajoznawczych, powrócili na naszą średniowieczną perełkę, by po raz kolejny spróbować zgłębić jej tajemnicę. I tym razem dokonali przełomowego odkrycia, gdyż ich ustalenia mogą pomóc w potwierdzeniu legendy o dacie założenia warowni.

Wśród wielu legend związanych z Zamek Grodno jest także ta dotycząca sporego nasypu znajdującego się pomiędzy zamkowymi murami (zobacz szkic). Ktoś miał wspominać, że nasyp powstał w całości już po wojnie i można w nim jedynie znaleźć współczesne kapsle i kable, ktoś inny straszył, że kryją się w nim słynne niemieckie, niewykrywalne szklane miny, które strzegą skarbu pułkownika von Schrecka. Prawda okazała się zupełnie inna, choć również związana z legendą tyle, że… dotyczącą powstania zamku!
Większa część nasypu rzeczywiście okazała się mieszaniną gruzu, ziemi i fragmentów naczyń zrzuconych tu już po wojnie w ramach prac prowadzonych w obrębie zamkowego dziedzińca. Jednak pod współczesną warstwą ukazał się obszar spalenizny z zabytkami sugerującymi, że zamek spłonął w XVII wieku. Są to najprawdopodobniej ślady gwałtownych wydarzeń związanych z chłopskim buntem, jaki ogarnął wtedy okoliczne ziemie. Ale spalenizna nie okazała się jedynym historycznym śladem odkrytym podczas badań. Poniżej w wykopie archeologicznym zaczęły pojawiać się zabytki pochodzące najprawdopodobniej z przełomu XII i XIII wieku! To pierwszy odnaleziony tu ślad pochodzący z tak odległego okresu, bo choć pierwsze wzmianki o zamku pojawiają się w XIV wieku, to legendy przypisują budowę zamku Bolkowi I Surowemu. Dopiero teraz udało się natknąć na ślady potwierdzające tę opowieść! Prace wykopaliskowe będą kontynuowane.

Szkic na podstawie grafiki Waltera Bremera z lat 20-tych XX w., opracowanie GEMO.

Tajemnice Zamku Grodno

Wed, 31 May 2017 07:50:34 +0000

Zachęcamy do obejrzenia materiału filmowego dokumentującego akcję eksploracyjną Miesięcznika Odkrywca i GEMO (Grupy Eksploracyjnej Miesięcznika Odkrywca utworzonej przy Instytucie Badań Historycznych i Krajoznawczych) w dniu 22 kwietnia 2017 r. na Zamku Grodno, pt. „Tajemnice Zamku Grodno”. Ze szczegółami badań archeologicznych można zapoznać się w czasopiśmie „Odkrywca” nr 6/2017.